Uygarlığın bir çok tarifi yapılabilir.Nasıl tarif yapılırsa yapılsın her şey üzerinde yaşadığımız dünyaya ilişkindir tüm tarifler. Yani gemilerin serüveni seyir defterinde yazılı ise, insanlığın serüveni de tarihte yazılıdır.

Bir kurumun varlığı ile yaptığı iş arasında tutarlılık varsa ve yapılan işler el yordamıyla değil, bilimsel bir temele dayanıyorsa o kurum o toplum için yararlıdır. Söz gelimi,Üniversite kurmak ayrı,üniversite olmak ayrı, parti kurmak ayrı,parti olmak ayrı. Hastane kurmak ayrı, hastane olmak ayrı. Çevre Koruma kurulu kurmak ayrı,Çevreyi korumak ayrı.  Sit kurulları kurmak ayrı, Sit kurulu olmak ayrı..   Eskiden  (1983 yılına kadar)  Yüksek  Koruma Kurulu vardı. Şimdi her yerde (her ilde) Koruma Kurulları bol miktarda var. İzmir’de de iki tane vardı. Bunlar gerek Türkiye’de gerek İzmir’de çokça kararlar alırlar. Bazen bu kararların alınmasına etki eden kasaba tüccarları ve bürokratlar vardır. Bunlar Türkiye’deki kentlerin tarihi dokusuyla oynamayı çok severler, kurul kararlarıyla değil, Belediyelerle işbirliği yaparlar, ölçek büyükse, hükümetlerle işbirliği yaparlar. Sit alanı olarak ilan edilmiş yerleri ya tümüyle Sit kapsamından çıkarırlar, ya da derecesini değiştirirler. Bütün bunları da rant sağlamak için yaparlar.

   Buradaki sorun  eskiyi koruma içgüdüsünün olmamasıdır.Koruma önce toplumun tarih bilincinde şekillenir.Toplum, tarihini öğrenir ve sever. Ancak bundan sonra o anıları yaşatma isteğine sahip olur.Sonra da sahip olduğu şeyi korumak için örgütlenir, böylece korunması gereken şeylerin tarihi değerini bilenler yetişir. Tarih bilinci,tarihe karşı saygı, bunların beslediği sevgi ve tarihi çevreyi koruma isteğinin adı UYGARLIKTIR.

   Eğer toplum tarihini bilmiyor, eski evinin ve eserinin  korunmasını istemiyorsa. Hükümetlerin ve Belediyelerin imar politikaları yüksek yoğunlaşmadan yana ise, korumayı sağlayacak olan kurumlar  yetersiz ise uygarlık o toplumdan uzaktır Ormanların içinde yapılaşma varsa ve seyrediliyorsa, derelerin yatağı belediyelerin alınan  meclis kararlarıyla değiştirilebiliyorsa, arazi kullanımları rastgele saptanıyorsa, bina yapılırken malzemelerden çalınıyorsa  o toplum uygarlıktan  uzaktır. Örnekler çoğaltılabilir.

   Özetlersek, yaşama, insana , akla ve bilime saygılı,güzele duyarlı, şiddeti reddeden insan uygardır. Hele bu özellikler toplum bilincine,  davranışlarına ve yasalarına yansımışsa o toplum uygardır.

   Bu duruma göre, Sit alanlarının derecelerini değiştirerek rant sağlayan toplum uygar mıdır, değil midir ? diye sorulabilir. 

   Mesela, vatandaşın birinci derece Arkeolojik Sit kapsamındaki yerini ucuza aldırıp onu üçüncü dereceye indirterek bire yüz kazandıran insan uygar mıdır, vahşi midir?

 

20.10.2009 | Bu Yazıyı Yorumlayın | Arkadaşınıza Gönderin